Stockholm Sendromu Nedir
Stockholm Sendromu Nedir

Stockholm Sendromu Nedir ? Belirtileri Nelerdir ?

Stockholm Sendromu Nasıl Ortaya Çıktı

Stockholm sendromu nedir, Stockholm sendromu nasıl ortaya çıktı ? Adından da anlaşılacağı üzere 1970’li Yılların hemen başlarında İsveç’te Eric Olsson isminde bir kişi mühimmat dolusu silahlarla ve patlayıcı dolu maddelerle Kreditbanker isimli bir bankaya soygun amaçlı girdi.

Havaya ateş açtı ”Herkesin yere yatması gerektiğini ve partinin başladığını söyledi.” Panik halinde olan banka personeli ve müşterilerin bir kısmı dışarı çıkmayı başardı.

Eric Olsson dört banka personelini rehin aldı.

Bankanın etrafı ve çevresi kuş uçurtulmayacak şekilde İsveç polisi tarafından kuşatıldı. Soygunu ilginç kılan ve insan psikolojisine yepyeni kapılar ve perspektif kazandıran olaylar silsilesi yani Stockholm sendromu tamda burada başladı.

6 gün boyunca rehin kalan rehineler soygunun sonunda, soyguncuya karşı sevgi, saygı, şefkat, bağlılık ve aşk gibi olumlu duygular besledikleri tespit edildi.

Eric Olsson parayı belki çalamadı ama rehinelerin kalbini çaldı. Öyle ki rehineler Eric aleyhinde tanıklık yapmak istemedi. Bundan da öte Kristin Enmark isimli banka personeli Eric Olsson’un hapisten çıkışının akabinde onunla evlendi.

Stockholm sendromuna global çapta bir kaç örnek daha verecek olursak,

2001 yılında İngiliz gazeteci ve yazar Yvonne Ridley, Afganistan’da terör örgütü Taliban tarafından tutsak edilir. İlk iki hafta sürekli olarak karşılıklı atışmalar ve tartışmalarla geçer. 2 hafta boyunca gerek psikolojik gerekse yoğun duygulara maruz kalan Ridley, İslam dinini araştırması şartıyla serbest kalır. Sonuç olarak 2003 senesine gelindiğinde Ridley radikal bir kararla Müslüman olduğunu açıklar.

Moskova’da 2002 yılında 40 terörist tarafından 800 kişi 3 gün boyunca rehin alınmıştır. Rehineler kurtulduktan sonra 11 rehine sorguya alındığında teröristleri sevdiği ve sempati duyduğu tespit edilmiştir. Hatta operasyon sonucunda ölen teröristlere rehinelerin üzüldükleri gözlemlenmiştir.

Stockholm Sendromu Nedir ?

Stockholm Sendromu Nedir
Stockholm Sendromu Nedir

Stockholm sendromu nedir ? Bir başka deyişle tecavüzcüsüne aşık olma sendromu nedir ? Bu örnekler doğrultusunda Stockholm sendromu, Yaşanılan bir olay sonrasında ki  yüksek derecede psikolojik ve duygusal baskıya maruz kalma sonucunda ortaya çıkmaktadır. Fiziki olarak esir altına alınan kişi ruhen de esir olmaktadır.

Psikoloji literatüründe, rehine olan kişilerin kendisini rehin edenlere karşı yukarıda da bahsettiğimiz üzere pozitif anlamda ve olumlu yönde derin duygular beslemesi Stockholm sendromu olarak nitelendirilmektedir.

Stockholm sendromunun resmi olarak bir tanısı bulunmasa da psikolojik bir kavram olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla konuya daha geniş bir perspektiften bakmakta fayda vardır.

Rehin alınan kişinin, şiddet göreceğine kendini inandırması, duyulan yoğun anksiyete durumu ve hayatta kalma iç güdüsüyle beynin gönderdiği sinyaller sonucunda kişinin savunma mekanizması oluşturması Stockholm sendromunu tetiklemektedir. Stockholm sendromu nedir ? sorusunun cevabını verdiğimize göre şimdide,

Stockholm Sendromu Nasıl Ortaya Çıktı ?

Stockholm Sendromu Nedir
Stockholm Sendromu Nedir

Stockholm sendromu nedir sorusunun cevabını verdiğimize göre,

Stockholm sendromunun ortaya çıkmasının temel faktörü  hayatta kalma iç güdüsüdür. Aslına bakarsak İsveç’te yaşanan rehine olayıyla psikoloji literatürüne giren Stockholm sendromu, Sadece rehin-rehine olaylarında karşımıza çıkmamaktadır.

Günlük hayatımızda çok sık olarak karşımıza çıkan Stockholm sendromu, başta şiddet gören kadınlar olmak üzere istismara uğramışlar, savaş esnasında tutsak edilenler, Şiddetli geçimsizlikler, dini ve siyasi baskılar ve sürekli olarak psikolojik baskıya maruz kalan insanlarda sıkça görülmektedir.

Rehine yada mağdurun olaydan kaçamayacağını düşünmesi, hayatta kalma iç güdüsü, kendisini her şey den soyutlaması sendromu tetikleyen temel faktörler arasında yer almaktadır.

1999-2000 Yılında FBI’ın Stockholm sendromuna yönelik yayınlamış olduğu raporda dikkat çekici niteliktedir. Rapora göre sendroma maruz kalan mağdurların % 92’sinde belirtilere rastlanmazken, % 8’lik kısım da belirtilerin görüldüğü tespit edilmiştir.

1994 yılında bir hava yolu şirketiyle FBI anlaşma yapmıştır. 57 Kişi FBI tarafından kaçırılacak ve 4 gün boyunca tutsak edilecekti. Her iki tarafta olayı bilmekteydi. Gönüllük esası çerçevesinde deney yapılacaktı. Buna rağmen hava yolu şirketi çalışanları olayın çok stresli olduğunu dile getirdi. Bu deneyde keşfedilen bir diğer veri, insanlar stres halindeyken kendi duygularına odaklanmaya başlamışlardı. Karşılarındakiler terörist bile olsa olumlu duygular beslemeye başlamışlardır. Araştırmacılar deney sonucunda su sonuca ulaştılar. Stockholm sendromu yoğun stres altında mağdurlara iyi gelmektedir.

Stockholm Sendromuna maruz bırakılan kişiye karşı saldırgan belki çok kabaca olacak ancak bir köle gibi davranılır. Mağdur olan kişi bir yerden sonra saldırganın zemininden olaylara bakmaya başlar ve sempati duymaya başlar. Saldırgan tarafından yapılan küçük bir ilgi bile mağdurun gözünde çok büyür.

Stockholm sendromu nedir, nasıl ortaya çıkar sorularının cevaplarını yanıtladıktan sonra şimdi de,

Stockholm Sendromunun Belirtileri Nelerdir ?
Stockholm Sendromu Nedir
Stockholm Sendromu Nedir

Stockholm sendromu nedir ? Bu durumu açığa kavuşturmamız gerçekten zordur. Çünkü konuyla alakalı deney nasıl yapılacak ? İnsanları bu kadar stres ortamına sokmak hem etik değil hem de iyi bir şey değildir. Ayrıca bu sendrom DSM yani teşhis ve tanı koyma kitabında da geçmemektedir. Dolayısıyla yaşanmış olaylara yönelik araştırmalar yoluyla belirtiler tespit edilmeye çalışılmaktadır.

  1. Hayatlarının birisinin elinde olduğu algısı.
  2. Saldırgan yada katil den gelen ufacık iyilik belirtisinde pozitif olarak etkilenme ve Stockholm sendromunun gerçekleşmesi.
  3. Stres ortamında kurulacak olan iletişim ve ilişki bu durumu minimize etmektedir. Yani stresle başa çıkmanın bir yolu olarak bu yöntemi kişi seçerse Stockholm sendromu belirtileri gösteriyor denilebilir.
  4. Rehine yada mağdurun olaydan kaçamayacağını düşünmesi, hayatta kalma iç güdüsü, kendisini her şey den soyutlaması sendromu tetikleyen temel faktörler arasında yer almaktadır.

Stockholm sendromu ve Lima sendromu sıklıkla bir birine karşılaştırılmaktadır.

Lima sendromunda, Tam tersi olarak saldırgan rehinelere karşı güzel duygular ve sempati beslemektedir. Lima sendromu ilk kez Peru’nun başkenti olan Lima’da ortaya çıkmıştır. Japon elçiliğini basan bir grup terörist tarafından, Uluslararası İlişkiler Uzmanı, Diplomat, Asker, Elçi gibi çalışanları 4 ay boyunca rehin almışlardır. Lima sendromu ilk kez burada ortaya çıkmıştır.

Stockholm sendromu bir çok dizi ve filme konu olmuştur. Yakın zamanda aklımıza ilk gelen dizi la casa de papel olmakla birlikte king kong filmi de bu konuya çok güzel bir şekilde değinmiştir.

Uzmanlara göre Stockholm sendromu, kişinin kendini esir alan kişiye karşı olumlu duygular beslemesi durumu olarak tanımlamaktadır. Esir alan kişiyle vakit geçirme süresi arttıkça ve onlarla özdeşlik kurarak hak vermeye başlanması Stockholm sendromu olarak tanımlanmaktadır.

Stockholm Sendromunun Aşamaları Nelerdir ?
Stockholm sendromu Nedir
Stockholm sendromu Nedir
  1. Kurbanın dış Dünya ile tüm bağlantılarının kopması.
  2. Hayatının kendini eser alan kişinin elinde olduğunu düşünmesi.
  3. Bağımlılık hissi.
  4. Yapılan iyiliklerin kendisini iyi hissettirmesi.
  5. Saldırganla arasında oluşan ilişkiyi kaybetmemek için olumlu duygular beslenmesi.
  6. Hayatta kaldığı için minnet duygusunun artması.

Kurbanın saldırganla kurduğu bu ilişki isteyerek değil uygulanan psikolojik baskının bir sonucudur. Psikologlar bu durumu travmatik bağlanma süreci olarak tanımlarlar.

Stockholm Sendromu Tedavisi Var mı  ?

Evet Stockholm sendromunun tedavisi vardır. Tedavi süreci 2 aşamadan oluşmakla birlikte, kişiden kişiye değişir ve uzun bir süreçtir.

İlk aşamada: Yaşanılan duygusal ve psikolojik yıkım giderilmeli ve travma izleri hafifletilmeli. Gerek stres bozukluğu gerekse anksiyete ve depresyon sorunları için uzman bir psikolog dan çözüme yönelik psikolojik danışmanlık alınmalıdır.

İkinci aşamada: Bu tedavi aşamasında sürecin başından sonuna dek, psikiyatrist ve alanın da uzman bir  psikologdan yardım almak mağdurların sağlıklı olmasını ve olaylara reaksiyon verme açısından bakışlarını değiştirecek ve geliştirecektir.

sonuç
Stockholm Sendromu Nedir
Stockholm Sendromu Tedavisi Var mı

İlk başta bu insanlar bizlere kötü davransalar bile hatta kötü davranmayı bırak bizlere direkt kötü davranan insanlara bile belli bir süre sonra tolerans geliştirip alışıyoruz. Öyle ilişkiler var ki kadın yada erkek fark etmeksizin ilişki seni sömürüyor, zarar veriyor ve yıpratıyor. Buna rağmen çok saçma bir şekilde ilişkine tutunuyorsun kaybetmekten korkuyorsun. Yakın çevremiz bu konuda bizleri uyarmasına rağmen vazgeçmiyoruz. Aslında bu durumun çok basit bir cevabı var. Bir süre sonra mağdur olan kişiler verdikleri değerin kölesi haline geliyorlar. O kişiye harcadığın emeğin bir süre sonra ziyan olmasından korkuyorsun. O kişinin seni sevmesine yada senin onu sevmesine alışıyorsun.

Stockholm sendromu nedir sorusunun cevabını verirken dizliler ve filmlerin bu duruma çok güzel değindiğini söylemiştik. Stockholm sendromunu bir diğer şekilde ve en iyi şekilde kullanan markalarda vardır. X marka telefona binlerce Türk lirası verip alıyoruz ve yeni bir model çıkarıyor fiyatı düşünmeksizin gene alıyoruz. Sonucunda markayı savunmaya başlıyoruz. Stockholm sendromunun bir diğer örneği de çalıştığımız iş yerleridir. İş yerinden kişi nefret eder, istifa edeceğini söyler ay sonu gelir çalışan kişi oradadır. Yıl sonu olur gene çalışmaya devam ediyordur. Dışarıda da iş yerini ve markasını savunmaktan geri kalmıyordur. İşte bu da Stockholm sendromu nedir ? sorusunun cevabını vermektedir.

Yazımıza burada son verirken önce bir insana çok kötüymüş gibi davranıp, iğrenç hissettiren ve sonra onu seviyormuş, değer veriyormuş bayılıyormuş gibi hissettiren kişilere şahit oldunuz mu ? Şayet olduysanız hemen alta yorumlar bölüme bu konu hakkında ki düşüncelerinizi belirtebilirsiniz. Anksiyete nedir ? bknz

Kaynakça; Wikipedia

Yazıyı Oylayın

Hakkında Güneş

Fethiye Anadolu Lisesinin ardından,  Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden Mezun oldu. Profesyonel olarak ilk iş hayatına Yurtdışında başladıktan sonra bu süreçte blogger ve içerik pazarlama faaliyetleri, web sitesi tasarımı, blog  yazarlığı ve önemli yazılımlar konusunda araştırmalar yaptı. Sonrasında bir tutku halini alan bu işe tüm enerjisinin büyük çoğunluğunu verdi. Hali hazırda birden fazla projede  yer almakta olup profesyonel iş hayatına devam etmektedir.

Dikkatini Çekebilir

metaverse nedir

Metaverse Nedir ? İnternetin Yerini Alacak Teknoloji

Metaverse nedir ? Bu evrendeki gözlerinizi kapatın ve metaverse evreninde gözlerinizi açın. Gördüklerimiz  2021’in son …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.